Kondaveedu Reddy Dynasty: ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಕೊಂಡವೀಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು
Kondaveedu Reddy Dynasty

ಕೊಂಡವೀಡು ರೆಡ್ಡಿರಾಜರ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ, ದೇವಾಲಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಅಗ್ರಹಾರ ದಾನ, ಪ್ರಜಾಹಿತ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ತೆಲುಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯ…
ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರಾಜಕತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು, ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಕುಂಠಿತವಾಯಿತು, ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಯದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.
ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದವರು ಕೊಂಡವೀಡು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರೆಡ್ಡಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Savadatti Reddy Kings History: ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಸವದತ್ತಿ ರೆಡ್ಡಿರಾಜರ ಅಜರಾಮರ ಚರಿತ್ರೆ
ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಧೀರರು
ಕೊಂಡವೀಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂರರಾಗಿದ್ದವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಕರಿಗಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಛತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವೇದಪಾಠಶಾಲೆಗಳು, ಪಂಡಿತ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ ತೆಲುಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು.
ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ದಾಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಜರು ಕತ್ತಿಯ ಶೌರ್ಯವನ್ನೂ, ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.
ಹೀಗಾಗಿ ಕೊಂಡವೀಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಗಾಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಹಿತದ ದೀರ್ಘದೃಷ್ಟಿಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 39 Reddikulu Shakhegalu- ದಾಖಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ 39 ರೆಡ್ಡಿಕುಲ ಶಾಖೆಗಳು – ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಳಗಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರೆಡ್ಡಿ ಪರಂಪರೆ
ತೆಲುಗು ನಾಡಿಗೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಕೊಡುಗೆ
ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಆಂಧ್ರನಾಡನ್ನು ಸುಭಿಕ್ಷ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವದಿಂದ ಆಳಿದ ಕೊಂಡವೀಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ ತೆಲುಗು ನಾಡು-ನುಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತಾಗಿದೆ.
ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿದ ಬಳಿಕ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ದಾಳಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರಾಜಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ದುರ್ಬಲತೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿ ಎಂಬ ಶೂರ ನಾಯಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮುಂದಾದನು. ಅವನ ತಂದೆ ಪ್ರೋಲಯ ರೆಡ್ಡಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು.
ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ 1247ರ ‘ಮಲ್ಲವರಂ’ ಶಾಸನವು ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1324ರಿಂದ 1353ರವರೆಗೆ ಈತನು ಸುಸ್ಥಿರ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದನು. ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯ, ರಾಜನೀತಿ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೋಟದಲ್ಲಿ ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿ ಅಪರೂಪದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Kongunadu Reddy Kings- ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಥಮ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೊಂಗನಾಡು ರೆಡ್ಡಿ ರಾಜರು
ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿಯ ಸಾಧನೆಗಳು
ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿ ರಾಜ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ 84 ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:
- ಧಾನ್ಯಕಟಕ (ಇಂದಿನ ಅಮರಾವತಿ)
- ವಿನುಕೊಂಡ
- ಕೊಂಡವೀಡು
- ಕೊಂಡಪಳ್ಳಿ
- ಬೆಲ್ಲಂಕೊಂಡ
ಆತನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಎರಡೂ ದಂಡೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೂರುವರೆಗೂ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶೈಲವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಅವನ ಸಹೋದರರಾದ ಮಾಚಾರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಾರೆಡ್ಡಿಯರು ಸಹ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ಕುಟುಂಬದ ಏಕತೆ ರೆಡ್ಡಿರಾಜ್ಯದ ಬಲವಾಗಿತ್ತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Sasive Chinnamma- ರೆಡ್ಡಿಕುಲ ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ ಸಾಸಿವೆ ಚಿನ್ನಮ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತು?
ಪ್ರಜಾಹಿತ ಚಿಂತಕ ಅನವೋತ ರೆಡ್ಡಿ
ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿಯ ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. 1353ರಲ್ಲಿ ಅನವೋತ ರೆಡ್ಡಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಅವನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೂ, ಯುದ್ಧಪಟುವೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:
- ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾನ
- ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಗ್ರಹಾರಗಳು
- ಅನ್ನದಾನ ಛತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ
- ಅನ್ಯಾಯಕರ ತೆರಿಗೆಗಳ ರದ್ದು
- ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ
ಅನವೋತ ರೆಡ್ಡಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಆದರೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mahayogi Vemana Jeevana Sandesha – ಬದುಕು ಕಲಿಸುವ ಮಹಾಯೋಗಿ ಶ್ರೀ ವೇಮನರ ಜೀವನ ಸಂದೇಶ
ಪರಾಕ್ರಮಿ ಆಡಳಿತಗಾರ ಅನವೇಮ ರೆಡ್ಡಿ
ಅನವೋತ ರೆಡ್ಡಿಯ ಮಗ ಕುಮಾರಗಿರಿ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನವೋತನ ಸಹೋದರ ಅನವೇಮ ರೆಡ್ಡಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1364ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.
ವಿಜಯನಗರದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ನೀಡಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಿರುದುಗಳು ದೊರಕಿದವು. ರೆಡ್ಡಿರಾಜರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೇ ಕ್ರಿ.ಶ. 1386ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರಣಹೊಂದಿದನು.
ದಾಯಾದಿ ಕಲಹ
ಅನವೇಮನ ಮರಣದ ನಂತರ ಕುಮಾರಗಿರಿ ರೆಡ್ಡಿ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕುಮಾರಗಿರಿ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದನು. ದಂಡಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.
ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದನು. ಈ ವಿಭಾಗದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1395ರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಗಿರಿಯ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ಸಾವಿಗೀಡಾದನು. ಇದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಹೊಡೆತವಾಯಿತು.
ಕುಮಾರಗಿರಿ ತನ್ನ ಬೀಗನಾದ ಕಾಟಯ ವೇಮನಿಗೆ ರಾಜಮಹೇಂದ್ರವರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜಾಗೀರಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಇದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟಾಯಿತು. ಬರಗಾಲ, ಶತ್ರು ದಾಳಿ, ಆಂತರಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಇವು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದವು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Glory of the Reddy kings of Kashmir – ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲೂ ರೆಡ್ಡಿರಾಜರ ಸುವರ್ಣ ವೈಭವ
ಪೆದಕೋಮಟ ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆ
ಕ್ರಿ.ಶ. 1402ರಲ್ಲಿ ಪೆದಕೋಮಟ ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿ ಸಿಂಹಾಸನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದನು. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತನ್ನ ತಮ್ಮನನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದನು. ಈ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1420ರಲ್ಲಿ ರಾಚವೇಮ ರೆಡ್ಡಿ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅವನು ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೇರಿದನು. ಪ್ರಜೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಕಳಿಂಗ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ದಾಳಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೊಂಡವೀಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Reddy Dynasty Rashtrakuta Empire- ರೆಡ್ಡಿಕುಲ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಭವ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯ
ಮೊದಲನೇ ವೇಮಾರೆಡ್ಡಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ರೆಡ್ಡಿರಾಜ್ಯ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೊಂಡವೀಡು ರೆಡ್ಡಿರಾಜರು ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪ್ರಜಾಹಿತ ಆಡಳಿತ ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ದಾಯಾದಿ ಕಲಹ, ರಾಜ್ಯ ವಿಭಜನೆ, ಶತ್ರು ದಾಳಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಈ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನವಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಕೊಂಡವೀಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಧೈರ್ಯ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಲೇಖಕರು: ಮೊ ಮು ಆಂಜನಪ್ಪರೆಡ್ಡಿ
Reddy Heritage – ರೆಡ್ಡಿ ಪರಂಪರೆಯ ಸೊಗಡು: ಮಣ್ಣಿನ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಿಖರದ ವರೆಗೆ





