Savadatti Reddy Kings History: ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಸವದತ್ತಿ ರೆಡ್ಡಿರಾಜರ ಅಜರಾಮರ ಚರಿತ್ರೆ

Savadatti Reddy Kings History: ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜರ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಆಡಳಿತ, ಬೆಳಗಾವಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಕಲಚೂರಿ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆ…

ಶೂರತೆಯಲ್ಲೂ ಶಾಂತಿ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲೂ ಧರ್ಮಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಜಾಹಿತ – ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಗುಣಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಚರಿತ್ರೆಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆದ ವಂಶವೇ ಸವದತ್ತಿ ರೆಡ್ಡಿರಾಜರು.

ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ರಾಜರು ಅಲ್ಲ; ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಕಲಚೂರಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಏರುಪೇರಿನ ನಡುವೆಯೇ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮ್ರಾಟರಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ರಾಜವಂಶ.

ಪರಶುರಾಮನ ತಾಯಿ, ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿಯ ಪತ್ನಿ, ಲೋಕಮಾತೆ ಶ್ರೀ ರೇಣುಕಾ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ನೆಲೆಸಿರುವ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವದತ್ತಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವೇ ಬೇರೆ. ಈ ನೆಲ ಶೂರರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ, ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದೆ, ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸಿದೆ. ಆ ನೆಲದ ಗುಣವನ್ನೇ ಧಾರೆಯೆರೆದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರರಾದವರೇ ಸವದತ್ತಿ ರೆಡ್ಡಿರಾಜರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Kongunadu Reddy Kings- ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಥಮ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೊಂಗನಾಡು ರೆಡ್ಡಿ ರಾಜರು

ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ ಬೆಳಗಾವಿ

ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಕುಂತಲದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇತುವೆಯಂತೆ ನಿಂತ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲ; ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಹೃದಯಭಾಗ. ಘಟಪ್ರಭಾ, ಮಲಪ್ರಭಾ, ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ಮಹಾದಾಯಿ ನದಿಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಸಕ್ಕರೆಸೀಮೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಇದು ಜಗನ್ಮಾತೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ತೀರ್ಥಭೂಮಿ; ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ, ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ-ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನಂತಹ ವೀರರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳ ನೆಲೆ. ‘ದಕ್ಷಿಣದ ಕಾಶಿ’ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಹೊತ್ತಿರುವುದಲ್ಲ; ಇಂದಿಗೂ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mahayogi Vemana Jeevana Sandesha – ಬದುಕು ಕಲಿಸುವ ಮಹಾಯೋಗಿ ಶ್ರೀ ವೇಮನರ ಜೀವನ ಸಂದೇಶ

ಆಡಳಿತದಿಂದ ಕೃಷಿವರೆಗೆ ಹರಡಿದ ರೆಡ್ಡಿ ವಂಶಪರಂಪರೆ

ಸುಮಾರು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಸವದತ್ತಿಯನ್ನು ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ಆಳಿದ ರಟ್ಟರಾಜರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮ್ರಾಟರಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ಇವರ ಆಡಳಿತದ ಗುರುತುಗಳು ಬೆಳಗಾವಿಯ ಬಹುತೇಕ ಶಾಸನಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ಜಮೀನ್ದಾರರು, ದಾನಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾಪೋಷಕರು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಹಂತದಲ್ಲೂ ರೆಡ್ಡಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬೆಳಗಾವಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಸವದತ್ತಿ, ‘ರೆಡ್ಡಿಗಳ ನಾಡು’ ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Sasive Chinnamma- ರೆಡ್ಡಿಕುಲ ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ ಸಾಸಿವೆ ಚಿನ್ನಮ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತು?

ಸುಗಂಧವರ್ತಿಯಿಂದ ಸವದತ್ತಿಗೆ ರಟ್ಟರಾಜರ ಉದಯಕಾಲ

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವರ್ತಿ ಅಥವಾ ಸೌಂದತ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸವದತ್ತಿಯ ರಟ್ಟರಾಜರ ಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು ಮೇಡರಾಜನ ಪುತ್ರ ಪೃಥ್ವಿರಾಮನಿಂದ. ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಮೋಘವರ್ಷ ನೃಪತುಂಗನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸವದತ್ತಿ ಸಾಮಂತಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

ಅಮೋಘವರ್ಷನ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರೇಮ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ, ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮಗಳು ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪೃಥ್ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಆತನ ವಂಶಜರು ಸವದತ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಕುಂದನಾಡು-3000 ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಜೋರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Uyyalawada Narasimha Reddy- ಅಪ್ರತಿಮ ದೇಶಭಕ್ತ ಉಯ್ಯಾಲವಾಡ ನರಸಿಂಹರೆಡ್ಡಿ | ಜಯಂತೋತ್ಸವದ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ

ಸಾಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ಚಾಣಾಕ್ಷ ರಾಜಕಾರಣದವರೆಗೆ

ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಬಳಿಕ, ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜರು ಬಂಡಾಯವೇಳದೆ, ಚಾಣಾಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ನನ್ನಿರಾಜ, ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ, ದಾಯಿಮರಾಜ, ಕಣ್ಣಕೈರರಾಜ ಮುಂತಾದ ರಾಜರು ಯುದ್ಧಶೌರ್ಯ, ವಿದ್ಯಾಪೋಷಣೆ, ಧರ್ಮಸಹಿಷ್ಣುತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಈ ರಾಜರು, ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಇದರಿಂದ ಸವದತ್ತಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Glory of the Reddy kings of Kashmir – ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲೂ ರೆಡ್ಡಿರಾಜರ ಸುವರ್ಣ ವೈಭವ

ಕಲಚೂರಿ ಬಿಜ್ಜಳ ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿ

ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕಲಚೂರಿ ಬಿಜ್ಜಳನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣನ ಶರಣ ಕ್ರಾಂತಿ – ಇದು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಬಿಜ್ಜಳನ ದಿಗ್ವಿಜಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದನು.

ಆತನ ಪತ್ನಿ ಪದ್ಮಲದೇವಿ, ಜೈನ ಬಸದಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಧಾರ್ಮಿಕ ದಾನಗಳಿಂದ ‘ಎರಡನೇ ಪದ್ಮಾವತಿ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸವದತ್ತಿ ಧರ್ಮಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಜೀವಂತ ಮಾದರಿಯಾಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Reddy Mane Devaru- ರೆಡ್ಡಿಕುಲ ದೇವರುಗಳು | ರೆಡ್ಡಿಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿರುವ ದೈವ ಪರಂಪರೆ

ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ – ವೇಣುಪುರ (ಬೆಳಗಾವಿ)ಯ ಉದಯ

ಕಲಚೂರಿ ಮತ್ತು ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಪತನದ ಬಳಿಕ, ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜರನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜರಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದನು. ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸವದತ್ತಿಯಿಂದ ವೇಣುಪುರ (ಇಂದಿನ ಬೆಳಗಾವಿ)ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ವ್ಯಾಪಾರ-ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಉಸಿರು ತುಂಬಿದನು.

ರಾಣಿ ಏಚಲದೇವಿ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದಳು. ಕಮಲ ಬಸದಿ, ನಾಗರಕೆರೆ, ಮಲ್ಲಿನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳಂತಹ ವಾಸ್ತು ವೈಭವ ಈ ಕಾಲದ ಸ್ಮರಣೆಗಳು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mo Mu Anjanappa Reddy Sahitya Samskrutika Seve- ಮೊ ಮು ಆಂಜನಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೇವೆಗಳು

ಉಳಿದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು

ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಪುತ್ರ ಎರಡನೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹನ ನಂತರ, ಅಚ್ಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನವಾಯಿತು. ಹೇಗೆ? ಏಕೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ನಿಖರ ಉತ್ತರಗಳಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಶಾಸನಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತವೆ: ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜರು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದವರಲ್ಲ; ಅವರು ಒಂದು ಯುಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ, ಒಂದು ಡಜನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜರು ಸಾಮಂತರಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜರಾಗಿ ಆಳಿದ ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರಾಜರ ಚರಿತ್ರೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆ, ಬೆಳಗಾವಿಯ ಆತ್ಮ, ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮೌಲ್ಯಮಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.

ಲೇಖಕರು: ಮೊ ಮು ಆಂಜನಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ

39 Reddikulu Shakhegalu- ದಾಖಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ 39 ರೆಡ್ಡಿಕುಲ ಶಾಖೆಗಳು – ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಳಗಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರೆಡ್ಡಿ ಪರಂಪರೆ